Charakterystyka materiału
Stal AISI 410S (EN 1.4000, X6Cr13) to niskowęglowa martenzytyczna stal nierdzewna chromowa, zaprojektowana jako ulepszona wersja klasycznej stali AISI 410 o lepszej spawalności i stabilności strukturalnej. Obniżona zawartość węgla ogranicza podatność na pęknięcia oraz korozję międzykrystaliczną, jednocześnie zachowując dobrą wytrzymałość mechaniczną i odporność na utlenianie.
Gatunek 1.4000 jest szeroko stosowany w aplikacjach konstrukcyjnych i przemysłowych, gdzie wymagana jest odporność na temperaturę, umiarkowana odporność korozyjna oraz dobra podatność na spawanie, bez konieczności osiągania ekstremalnej twardości charakterystycznej dla stali 420.
Oznaczenia i nazewnictwo
- AISI 410S
- EN 1.4000
- X6Cr13
- 410S stainless steel
- Low carbon martensitic stainless steel
- Stal nierdzewna martenzytyczna 1.4000
Skład chemiczny (wg EN 10088 – wartości typowe)
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C (Węgiel) | ≤ 0,08 |
| Cr (Chrom) | 12,0 – 14,0 |
| Mn (Mangan) | ≤ 1,0 |
| Si (Krzem) | ≤ 1,0 |
| P (Fosfor) | ≤ 0,040 |
| S (Siarka) | ≤ 0,015 |
| Ni (Nikiel) | ≤ 0,75 |
| Fe (Żelazo) | reszta |
Właściwości mechaniczne (stan wyżarzony)
| Właściwość | Wartość typowa |
|---|---|
| Wytrzymałość na rozciąganie Rm | 450–650 MPa |
| Granica plastyczności Rp0,2 | 280–400 MPa |
| Wydłużenie A5 | 18–25% |
| Twardość | ≤ 220 HB |
| Moduł sprężystości E | ~200 GPa |
| Gęstość | 7,7 g/cm³ |
Właściwości fizyczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Przewodność cieplna | ~25 W/m·K |
| Współczynnik rozszerzalności (20–100°C) | ~10,5 × 10⁻⁶ /K |
| Rezystywność elektryczna | ~0,60 Ω·mm²/m |
| Temperatura pracy ciągłej | do ok. 650°C |
| Własności magnetyczne | materiał magnetyczny |
Odporność na korozję
Stal AISI 410S / X6Cr13 oferuje:
- dobrą odporność na korozję atmosferyczną,
- dobrą odporność w środowiskach suchych i umiarkowanie wilgotnych,
- odporność na utlenianie w podwyższonych temperaturach,
- odporność korozyjną wyższą niż stale węglowe i niskostopowe, lecz niższą niż stale austenityczne.
Najlepsze właściwości korozyjne uzyskuje się po obróbce cieplnej i odpowiednim wykończeniu powierzchni.
Właściwości technologiczne
Spawalność
- dobra, znacznie lepsza niż w standardowej stali 410,
- zalecane kontrolowane chłodzenie po spawaniu,
- w zastosowaniach krytycznych możliwe wyżarzanie odprężające.
Obróbka plastyczna
- dobra podatność na gięcie i formowanie,
- odpowiednia do konstrukcji cienko- i średniościennych.
Obróbka skrawaniem
- dobra obrabialność w stanie wyżarzonym,
- standardowe narzędzia do stali nierdzewnych.
Obróbka cieplna
- stal nie jest przeznaczona do uzyskiwania bardzo wysokiej twardości,
- możliwe wyżarzanie w celu poprawy ciągliwości i stabilności.
Zastosowania stali AISI 410S / EN 1.4000
Przemysł energetyczny i cieplny
- elementy pieców i kotłów,
- osłony termiczne,
- komponenty pracujące w podwyższonych temperaturach.
Przemysł maszynowy
- obudowy maszyn,
- elementy konstrukcyjne,
- części pracujące w środowisku umiarkowanie korozyjnym.
Instalacje przemysłowe
- kanały spalinowe,
- elementy wentylacyjne,
- komponenty systemów grzewczych.
Budownictwo i infrastruktura
- konstrukcje stalowe,
- elementy zewnętrzne,
- osłony i profile.
Kluczowe zalety stali X6Cr13
- dobra odporność na temperaturę i utlenianie,
- dobra spawalność jak na stal martenzytyczną,
- wysoka wytrzymałość mechaniczna,
- dobra formowalność,
- magnetyczność,
- korzystny stosunek ceny do parametrów,
- materiał uniwersalny dla zastosowań przemysłowych.
Dostępne postacie wyrobów
- blachy i taśmy,
- rury i profile,
- elementy gięte i spawane,
- półfabrykaty konstrukcyjne.
Podsumowanie
Stal nierdzewna AISI 410S / EN 1.4000 / X6Cr13 to funkcjonalna, niskowęglowa stal martenzytyczna, oferująca solidną odporność korozyjną, dobrą spawalność oraz wysoką stabilność w podwyższonych temperaturach. Jest to optymalny wybór dla konstrukcji i instalacji przemysłowych, gdzie wymagana jest trwałość, odporność cieplna oraz ekonomiczne rozwiązanie materiałowe bez potrzeby uzyskiwania ekstremalnej twardości.