Charakterystyka gatunku
AISI 201 (Ni 1%) / J1, J2, J3, J4 to austenityczna stal nierdzewna walcowana na zimno, zaliczana do ekonomicznych zamienników stali typu 304. Charakteryzuje się obniżoną zawartością niklu (ok. 1%) oraz podwyższoną zawartością manganu i azotu, co pozwala uzyskać dobrą wytrzymałość mechaniczną przy zachowaniu podstawowej odporności na korozję.
Gatunek ten jest szeroko stosowany w przemyśle dekoracyjnym, architektonicznym oraz w produkcji elementów cienkościennych, gdzie kluczowe są niska cena, wysoka jakość powierzchni oraz estetyczne wykończenie.
Oznaczenia i nazewnictwo
- AISI 201 (Ni 1%)
- 201 J1 / J2 / J3 / J4
- stal nierdzewna 201
- blacha ze stali nierdzewnej 201
- 201 stainless steel
Oznaczenia J1–J4 określają klasy jakości i wykończenia powierzchni, stosowane głównie w Azji i handlu międzynarodowym:
- J1 – najwyższa jakość dekoracyjna
- J2 / J3 – standard przemysłowy
- J4 – ekonomiczna wersja konstrukcyjna
Skład chemiczny (typowy)
| Pierwiastek | Zawartość |
|---|---|
| Chrom (Cr) | 16,0–18,0% |
| Nikiel (Ni) | ~1,0% |
| Mangan (Mn) | 6,0–8,0% |
| Azot (N) | do 0,25% |
| Węgiel (C) | ≤ 0,15% |
| Krzem (Si) | ≤ 1,0% |
| Żelazo (Fe) | reszta |
Właściwości mechaniczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wytrzymałość na rozciąganie | 520–750 MPa |
| Granica plastyczności | ~275 MPa |
| Twardość | ~180–200 HB |
| Wydłużenie | ok. 35–40% |
Stal AISI 201 wykazuje dobrą podatność na obróbkę plastyczną, gięcie, tłoczenie i profilowanie, szczególnie w postaci cienkich arkuszy i taśm.
Odporność na korozję
AISI 201 (Ni 1%) posiada podstawową odporność na korozję, porównywalną z dolnym zakresem stali nierdzewnych.
Dobrze sprawdza się w:
- środowisku suchym,
- wnętrzach budynków,
- warunkach dekoracyjnych i estetycznych.
Nie jest zalecana do:
- środowisk wilgotnych,
- instalacji zewnętrznych,
- agresywnej chemii,
- kontaktu z solą, chlorkami i kwasami.
➡ W praktyce: nie jest stalą kwasoodporną – do takich zastosowań stosuje się AISI 304 lub 316L.
Dostępne formy wyrobów
- blacha (2B, BA, szczotkowana, polerowana)
- arkusz
- cewki ze stali nierdzewnej
- rura
- elementy dekoracyjne i profile
Popularne wykończenia:
- 2B – techniczne
- BA – lustrzane
- szczotkowane
- dekoracyjne powłoki PVD
Zastosowania stali AISI 201
Przemysł dekoracyjny i architektura
- okładziny ścienne,
- panele,
- balustrady,
- elementy wystroju wnętrz.
AGD i wyposażenie
- obudowy urządzeń,
- maskownice,
- panele frontowe.
Produkcja przemysłowa
- elementy obudów,
- lekkie konstrukcje,
- komponenty cienkościenne.
Zalety gatunku 201 J1–J4
- atrakcyjna cena,
- wysoka jakość powierzchni,
- dobre właściwości mechaniczne,
- łatwa obróbka,
- estetyczne wykończenie,
- dobra alternatywa dla AISI 304 w zastosowaniach niekorozyjnych.
Ograniczenia techniczne
- niska zawartość niklu,
- ograniczona odporność na korozję,
- brak odporności kwasowej,
- niezalecana do środowisk zewnętrznych,
- podatność na przebarwienia.
Porównanie z innymi stalami
| Gatunek | Odporność | Zastosowanie |
|---|---|---|
| AISI 201 | niska–średnia | dekoracje, wnętrza |
| AISI 304 | dobra | przemysł spożywczy |
| AISI 316L | bardzo wysoka | chemia, farmacja |
| AISI 430 | średnia | AGD |
Podsumowanie
AISI 201 (Ni 1%) / J1 J2 J3 J4 to ekonomiczna stal nierdzewna o szerokim zastosowaniu dekoracyjnym i przemysłowym. Doskonała do produkcji blach, arkuszy, cewek i elementów estetycznych, gdzie kluczowa jest cena, wygląd i łatwa obróbka, a nie ekstremalna odporność na korozję.
To jeden z najczęściej stosowanych gatunków stali nierdzewnej w segmencie dekoracyjnym, architektonicznym i wyposażeniowym.