Charakterystyka materiału
AISI 316Ti / EN 1.4571 to austenityczna stal nierdzewna kwasoodporna, stabilizowana tytanem, należąca do grupy stali chromowo-niklowo-molibdenowych. Dodatek tytanu (Ti) wiąże węgiel w stabilne węgliki, dzięki czemu stal zachowuje bardzo wysoką odporność na korozję międzykrystaliczną, nawet podczas długotrwałej pracy w podwyższonej temperaturze.
Gatunek 1.4571 został opracowany z myślą o aplikacjach, w których standardowe stale 316 i 316L mogą tracić swoje właściwości wskutek oddziaływania temperatury lub cykli cieplnych. Dzięki temu 316Ti jest preferowanym materiałem w instalacjach wysokotemperaturowych i w przemyśle procesowym.
Oznaczenia i nazewnictwo (SEO)
- AISI 316Ti
- EN 1.4571
- H17N13M2T / H18N10MT
- X6CrNiMoTi17-12-2
- 316Ti stainless steel
- stal kwasoodporna 1.4571
Skład chemiczny (wg EN 10088)
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| Chrom (Cr) | 16,5 – 18,5 |
| Nikiel (Ni) | 10,5 – 13,5 |
| Molibden (Mo) | 2,0 – 2,5 |
| Tytan (Ti) | ≥ 5 × C (max. ~0,7) |
| Węgiel (C) | ≤ 0,08 |
| Mangan (Mn) | ≤ 2,0 |
| Krzem (Si) | ≤ 1,0 |
| Fosfor (P) | ≤ 0,045 |
| Siarka (S) | ≤ 0,015 |
| Żelazo (Fe) | reszta |
Właściwości mechaniczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wytrzymałość na rozciąganie Rm | 520–720 MPa |
| Granica plastyczności Rp0,2 | ≥ 220 MPa |
| Wydłużenie A5 | ≥ 40% |
| Twardość | ~160–190 HB |
Właściwości fizyczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Gęstość | 8,0 g/cm³ |
| Moduł sprężystości | 193 GPa |
| Przewodność cieplna | ~15 W/m·K |
| Rozszerzalność cieplna | 16 × 10⁻⁶ /K |
| Magnetyczność | niemagnetyczna |
Odporność na korozję i temperaturę
Stal AISI 316Ti / 1.4571 zapewnia:
- bardzo wysoką odporność na korozję ogólną, wżerową i szczelinową,
- pełną odporność na korozję międzykrystaliczną bez konieczności obniżania zawartości węgla,
- doskonałą odporność w środowiskach chlorkowych,
- lepszą odporność na działanie wysokiej temperatury w porównaniu do 316L.
Zalecana do pracy ciągłej w temperaturach do ok. 550 °C, szczególnie w instalacjach narażonych na cykle nagrzewania i chłodzenia.
Właściwości technologiczne
Obróbka plastyczna
- bardzo dobra podatność na gięcie i tłoczenie,
- stabilna struktura austenityczna.
Spawalność
- dobra,
- zalecane spoiwa stabilizowane Ti lub Nb,
- brak konieczności wyżarzania po spawaniu w większości aplikacji.
Obróbka skrawaniem
- umiarkowana,
- trudniejsza niż w 316L,
- wymagane narzędzia o podwyższonej odporności.
Dostępne formy wyrobów
- blachy i arkusze (2B, BA, szczotkowane, polerowane),
- rury spawane i bezszwowe,
- cewki ze stali nierdzewnej,
- pręty, profile i elementy konstrukcyjne.
Zastosowania stali AISI 316Ti
Przemysł chemiczny i petrochemiczny
- reaktory,
- wymienniki ciepła,
- instalacje wysokotemperaturowe.
Energetyka i przemysł procesowy
- instalacje parowe,
- rurociągi gorących mediów,
- kotły i systemy grzewcze.
Przemysł spożywczy i farmaceutyczny
- linie produkcyjne narażone na wysoką temperaturę,
- instalacje CIP/SIP.
Przemysł morski
- elementy narażone na chlorki i zmienne temperatury.
Zalety gatunku 1.4571
- stabilizacja tytanem – wysoka odporność międzykrystaliczna,
- bardzo dobra odporność kwasowa i chlorkowa,
- doskonała praca w podwyższonych temperaturach,
- wysoka trwałość i niezawodność,
- szerokie zastosowanie przemysłowe.
Ograniczenia
- wyższa cena niż 316L,
- trudniejsza obróbka skrawaniem,
- w aplikacjach niskotemperaturowych często zastępowana przez 316L.
Porównanie z innymi stalami
| Gatunek | Temperatura | Korozja | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| 316 | średnia | wysoka | chemia |
| 316L | średnia | bardzo wysoka | spawane instalacje |
| 316Ti (1.4571) | wysoka | bardzo wysoka | wysokie temperatury |
Podsumowanie
AISI 316Ti / EN 1.4571 / X6CrNiMoTi17-12-2 to zaawansowana stal kwasoodporna przeznaczona do pracy w środowiskach agresywnych i podwyższonych temperaturach. Dzięki stabilizacji tytanem może być bezpiecznie wykorzystywany w instalacjach pracujących w szerokim zakresie temperatur, również przy długotrwałym oddziaływaniu ciepła., zapewnia długotrwałą odporność na korozję międzykrystaliczną i jest materiałem pierwszego wyboru w instalacjach energetycznych i chemicznych, gdzie standardowe stale 316L nie są wystarczające.
Stal AISI 316Ti jest szczególnie odporna na działanie agresywnych środowisk chemicznych, w tym wielu kwasów organicznych i nieorganicznych.
W większości zastosowań obróbka cieplna po spawaniu nie jest wymagana, co ułatwia produkcję elementów o złożonej geometrii. Jednocześnie stal ta zachowuje bardzo dobre właściwości mechaniczne także w niskich temperaturach, wykazując wysoką udarność i stabilność strukturalną.