Charakterystyka materiału
AISI 316 / EN 1.4401 to austenityczna stal nierdzewna chromowo-niklowa z dodatkiem molibdenu (Mo ~2%), który znacząco zwiększa odporność na korozję w środowiskach agresywnych chemicznie, szczególnie w obecności chlorków. Gatunek ten należy do grupy stali kwasoodpornych i jest powszechnie stosowany w instalacjach narażonych na działanie kwasów, soli oraz podwyższonej wilgotności.
W porównaniu do AISI 304, stal 316 oferuje znacznie wyższą odporność na korozję wżerową i szczelinową, co czyni ją standardem w przemyśle chemicznym, morskim i spożywczym.
Oznaczenia i nazewnictwo (SEO)
- AISI 316
- EN 1.4401
- 00H17N13M2
- X2CrNiMo17-12-2
- 316 stainless steel
- stal kwasoodporna 1.4401
Skład chemiczny (wg EN 10088)
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| Chrom (Cr) | 16,5 – 18,5 |
| Nikiel (Ni) | 10,0 – 13,0 |
| Molibden (Mo) | 2,0 – 2,5 |
| Węgiel (C) | ≤ 0,07 |
| Mangan (Mn) | ≤ 2,0 |
| Krzem (Si) | ≤ 1,0 |
| Fosfor (P) | ≤ 0,045 |
| Siarka (S) | ≤ 0,015 |
| Żelazo (Fe) | reszta |
Właściwości mechaniczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wytrzymałość na rozciąganie Rm | 520–720 MPa |
| Granica plastyczności Rp0,2 | ≥ 220 MPa |
| Wydłużenie A5 | ≥ 40% |
| Twardość | ~160–190 HB |
Właściwości fizyczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Gęstość | 8,0 g/cm³ |
| Moduł sprężystości | 193 GPa |
| Przewodność cieplna | ~15 W/m·K |
| Rozszerzalność cieplna | 16 × 10⁻⁶ /K |
| Magnetyczność | niemagnetyczna |
Odporność na korozję
Stal AISI 316 / 1.4401 charakteryzuje się:
- bardzo wysoką odpornością na korozję ogólną,
- doskonałą odpornością na korozję wżerową i szczelinową,
- dobrą odpornością na większość kwasów organicznych i nieorganicznych,
- wysoką odpornością w środowisku chlorkowym i morskim.
Dzięki zawartości molibdenu gatunek ten jest klasyfikowany jako stal kwasoodporna, przewyższająca 304 i 304L w wymagających aplikacjach.
Właściwości technologiczne
Obróbka plastyczna
- bardzo dobra podatność na gięcie, tłoczenie i walcowanie,
- stabilna struktura austenityczna.
Spawalność
- dobra,
- zalecane spoiwa typu 316 lub 316L,
- przy dużych grubościach zalecana kontrola parametrów spawania.
Obróbka skrawaniem
- umiarkowana,
- trudniejsza niż w 304 ze względu na molibden,
- zalecane narzędzia o wysokiej odporności na zużycie.
Dostępne formy wyrobów
- blacha (2B, BA, szczotkowana, polerowana),
- arkusz,
- rura spawana i bezszwowa,
- cewki ze stali nierdzewnej,
- pręty i profile.
Zastosowania stali AISI 316
Przemysł chemiczny i petrochemiczny
- reaktory,
- rurociągi,
- zbiorniki procesowe.
Przemysł spożywczy
- instalacje produkcyjne,
- zbiorniki,
- urządzenia przetwórcze.
Przemysł morski
- elementy narażone na działanie soli,
- konstrukcje offshore.
Medycyna i farmacja
- aparatura laboratoryjna,
- instalacje sterylne.
Zalety gatunku 1.4401
- wysoka odporność kwasowa,
- bardzo dobra odporność chlorkowa,
- stabilna struktura austenityczna,
- szerokie zastosowanie przemysłowe,
- dobra spawalność,
- długowieczność i niezawodność.
Ograniczenia
- wyższa cena w porównaniu do 304/304L,
- trudniejsza obróbka skrawaniem,
- w aplikacjach spawanych często zastępowana przez 316L.
Porównanie z innymi stalami
| Gatunek | Odporność korozyjna | Zastosowanie |
|---|---|---|
| 304 | dobra | przemysł ogólny |
| 304L | bardzo dobra | konstrukcje spawane |
| 316 (1.4401) | wysoka (kwasoodporna) | chemia, morze |
| 316L | bardzo wysoka | instalacje spawane |
Podsumowanie
AISI 316 / EN 1.4401 / 00H17N13M2 / X2CrNiMo17-12-2 to klasyczna stal kwasoodporna o bardzo wysokiej odporności na korozję w środowiskach agresywnych. Dzięki dodatkowi molibdenu jest materiałem pierwszego wyboru w przemyśle chemicznym, morskim, spożywczym oraz w instalacjach narażonych na chlorki i kwasy, gdzie standardowe stale nierdzewne nie zapewniają wystarczającej trwałości.