Charakterystyka materiału
AISI 304L / EN 1.4306 / X2CrNi19-11 to niskowęglowa, austenityczna stal nierdzewna chromowo-niklowa, zaprojektowana do pracy w środowiskach, gdzie wymagana jest podwyższona odporność na korozję międzykrystaliczną, zwłaszcza po spawaniu. Dzięki obniżonej zawartości węgla (≤ 0,03%) stal ta zachowuje bardzo dobrą odporność korozyjną bez konieczności dodatkowej obróbki cieplnej po procesach łączenia.
Gatunek 1.4306 jest szeroko stosowany w przemyśle chemicznym, spożywczym oraz farmaceutycznym, wszędzie tam, gdzie kluczowa jest czystość materiału, stabilność strukturalna oraz niezawodność eksploatacyjna.
Oznaczenia i nazewnictwo (SEO)
- AISI 304L
- EN 1.4306
- X2CrNi19-11
- 304L stainless steel
- stal nierdzewna 1.4306
- niskowęglowa stal nierdzewna 304L
Skład chemiczny (wg EN 10088)
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| Chrom (Cr) | 18,0 – 20,0 |
| Nikiel (Ni) | 10,0 – 12,0 |
| Węgiel (C) | ≤ 0,03 |
| Mangan (Mn) | ≤ 2,0 |
| Krzem (Si) | ≤ 1,0 |
| Fosfor (P) | ≤ 0,045 |
| Siarka (S) | ≤ 0,015 |
| Żelazo (Fe) | reszta |
Właściwości mechaniczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wytrzymałość na rozciąganie Rm | 500–700 MPa |
| Granica plastyczności Rp0,2 | ≥ 190 MPa |
| Wydłużenie A5 | ≥ 45% |
| Twardość | ~160–180 HB |
Właściwości fizyczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Gęstość | 7,9 g/cm³ |
| Moduł sprężystości | 193 GPa |
| Przewodność cieplna | ~16 W/m·K |
| Rozszerzalność cieplna | 16,0 × 10⁻⁶ /K |
| Magnetyczność | niemagnetyczna |
Odporność na korozję
Stal AISI 304L / 1.4306 zapewnia:
- bardzo dobrą odporność na korozję atmosferyczną,
- wysoką odporność na korozję międzykrystaliczną,
- dobrą odporność na słabe kwasy organiczne,
- odporność na większość środowisk przemysłowych.
Nie jest jednak odporna na:
- wysokie stężenia chlorków,
- wodę morską,
- silne kwasy nieorganiczne.
➡ Do agresywnych środowisk chemicznych stosuje się AISI 316L.
Właściwości technologiczne
Obróbka plastyczna
- bardzo dobra,
- doskonała do gięcia, tłoczenia, walcowania.
Spawalność
- bardzo dobra,
- brak ryzyka wydzielania węglików chromu,
- nie wymaga wyżarzania po spawaniu.
Obróbka skrawaniem
- dobra,
- łatwiejsza niż w 304 ze względu na niższą zawartość węgla.
Dostępne formy wyrobów
- blacha (2B, BA, szczotkowana, polerowana),
- arkusz,
- rura,
- cewki ze stali nierdzewnej,
- pręty, profile.
Zastosowania stali AISI 304L
Przemysł spożywczy
- zbiorniki,
- instalacje produkcyjne,
- linie technologiczne.
Przemysł chemiczny
- reaktory,
- rurociągi,
- wymienniki ciepła.
Farmacja i medycyna
- aparatura laboratoryjna,
- urządzenia procesowe,
- elementy sterylne.
Budownictwo i architektura
- konstrukcje spawane,
- elewacje,
- elementy nośne.
Zalety gatunku 1.4306
- bardzo wysoka odporność na korozję międzykrystaliczną,
- doskonała spawalność,
- stabilna struktura austenityczna,
- wysoka czystość materiału,
- szerokie zastosowanie przemysłowe,
- łatwa obróbka i formowanie.
Ograniczenia
- brak odporności na środowiska chlorkowe,
- wyższa cena niż 201 i 430,
- niższa odporność chemiczna niż 316L.
Porównanie z innymi stalami
| Gatunek | Korozja | Spawalność | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| 201 | niska | dobra | dekoracje |
| 304 | dobra | dobra | uniwersalny |
| 304L (1.4306) | bardzo dobra | doskonała | spawane konstrukcje |
| 316L | bardzo wysoka | doskonała | chemia |
Podsumowanie
AISI 304L / EN 1.4306 / X2CrNi19-11 to jeden z najważniejszych gatunków stali nierdzewnej w przemyśle. Łączy w sobie bardzo dobrą odporność korozyjną, wyjątkową spawalność oraz stabilność strukturalną, dzięki czemu jest standardem w aplikacjach wymagających niezawodności, higieny i długiej żywotności materiału.