Charakterystyka materiału
Stal AISI 439 (EN 1.4510, X2CrTi17) to ferrytowa stal nierdzewna chromowa stabilizowana tytanem, zaprojektowana z myślą o wysokiej odporności na korozję, stabilności strukturalnej oraz pracy w podwyższonych temperaturach. Gatunek ten stanowi rozwinięcie klasycznych stali typu 430, oferując lepszą odporność na korozję międzykrystaliczną oraz znacznie lepsze właściwości spawalnicze.
Dzięki bardzo niskiej zawartości węgla oraz dodatku Ti, stal AISI 439 zachowuje stabilną mikrostrukturę ferrytu nawet po długotrwałej ekspozycji na ciepło, co czyni ją materiałem pierwszego wyboru w przemyśle motoryzacyjnym, energetycznym oraz instalacyjnym.
Oznaczenia i nazewnictwo
- AISI 439
- EN 1.4510
- X2CrTi17
- 1.4510 stainless steel
- Ferritic stainless steel 439
- Stal nierdzewna ferrytowa stabilizowana tytanem
Uwaga techniczna: AISI 439 = AISI 430Ti = EN 1.4510, jednak w praktyce handlowej i aplikacyjnej 439 stosowana jest jako gatunek funkcjonalny o podwyższonych wymaganiach eksploatacyjnych.
Skład chemiczny (wg EN 10088 – wartości typowe)
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C (Węgiel) | ≤ 0,03 |
| Cr (Chrom) | 16,0 – 18,0 |
| Ti (Tytan) | 0,20 – 0,75 |
| Mn (Mangan) | ≤ 1,0 |
| Si (Krzem) | ≤ 1,0 |
| P (Fosfor) | ≤ 0,040 |
| S (Siarka) | ≤ 0,015 |
| Ni (Nikiel) | ≤ 0,75 |
| Fe (Żelazo) | reszta |
Właściwości mechaniczne (stan wyżarzony)
| Właściwość | Wartość typowa |
|---|---|
| Wytrzymałość na rozciąganie Rm | 400–550 MPa |
| Granica plastyczności Rp0,2 | 240–320 MPa |
| Wydłużenie A80 | 20–30% |
| Twardość | ≤ 200 HB |
| Moduł sprężystości E | ~200 GPa |
| Gęstość | 7,7 g/cm³ |
Właściwości fizyczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Przewodność cieplna | ~25 W/m·K |
| Współczynnik rozszerzalności (20–100°C) | ~10,4 × 10⁻⁶ /K |
| Rezystywność elektryczna | ~0,60 Ω·mm²/m |
| Zakres temperatur pracy | do ok. 850°C |
| Magnetyczność | stal ferrytowa – magnetyczna |
Odporność na korozję
Stal AISI 439 / X2CrTi17 charakteryzuje się:
- bardzo dobrą odpornością na korozję atmosferyczną,
- dobrą odpornością na wilgoć, wodę i parę wodną,
- dobrą odpornością na utlenianie w podwyższonych temperaturach,
- wysoką odpornością na korozję międzykrystaliczną dzięki stabilizacji Ti.
Odporność korozyjna jest wyraźnie lepsza niż w klasycznej stali 430, szczególnie po spawaniu.
Właściwości technologiczne
Spawalność
- bardzo dobra jak na stal ferrytową,
- brak konieczności obróbki cieplnej po spawaniu,
- minimalne ryzyko kruchości spoin.
Obróbka plastyczna
- dobra podatność na gięcie i tłoczenie,
- zalecana do elementów cienkościennych i kształtowych.
Obróbka skrawaniem
- dobra obrabialność,
- zalecane standardowe narzędzia do stali nierdzewnych.
Obróbka cieplna
- stal nie jest przeznaczona do hartowania,
- dostarczana w stanie wyżarzonym.
Zastosowania stali AISI 439 / EN 1.4510
Przemysł motoryzacyjny
- układy wydechowe,
- kolektory, rury, osłony termiczne,
- elementy pracujące w podwyższonej temperaturze.
Przemysł energetyczny i grzewczy
- wymienniki ciepła,
- elementy pieców i kotłów,
- komponenty instalacji spalinowych.
Budownictwo i instalacje
- elementy wentylacji i klimatyzacji,
- obudowy, panele, osłony,
- systemy kominowe.
AGD i przemysł ogólny
- elementy urządzeń grzewczych,
- obudowy odporne na temperaturę i korozję,
- komponenty konstrukcyjne.
Kluczowe zalety stali X2CrTi17
- bardzo dobra odporność na korozję międzykrystaliczną,
- wysoka stabilność w podwyższonych temperaturach,
- bardzo dobra spawalność,
- dobra formowalność,
- magnetyczność,
- atrakcyjny stosunek ceny do właściwości,
- materiał szeroko stosowany w przemyśle seryjnym.
Dostępne postacie wyrobów
- blachy i taśmy,
- rury spawane,
- profile i elementy gięte,
- półfabrykaty do dalszej obróbki.
Podsumowanie
Stal nierdzewna AISI 439 / EN 1.4510 / X2CrTi17 to nowoczesna ferrytowa stal chromowa stabilizowana tytanem, oferująca doskonałe połączenie odporności korozyjnej, stabilności temperaturowej i bardzo dobrej spawalności. Jest to materiał dedykowany do zastosowań przemysłowych, szczególnie w motoryzacji, energetyce i instalacjach, gdzie liczy się trwałość, niezawodność i odporność na warunki eksploatacyjne.