Opis ogólny
Stal AISI 444 (EN 1.4521, X2CrMoTi18-2) to wysokostopowa ferrytowa stal nierdzewna o podwyższonej odporności korozyjnej, stabilizowana tytanem (Ti) i stopowa molibdenem (Mo). Zawartość chromu na poziomie ok. 17,5–19,5% oraz 1,8–2,5% Mo zapewnia znakomitą odporność na korozję ogólną, szczelinową i wżerową, w tym w środowiskach zawierających chlorki.
Dzięki niskiemu udziałowi węgla oraz stabilizacji Ti stal 1.4521 jest odporna na korozję międzykrystaliczną, cechuje się bardzo dobrą spawalnością oraz stabilnością strukturalną w podwyższonych temperaturach. Gatunek ten często uznawany jest za ferrytowy odpowiednik stali austenitycznej AISI 316L, oferując porównywalną odporność korozyjną przy braku niklu i bardziej stabilnej cenie.
Oznaczenia i nazewnictwo
- AISI 444
- EN 1.4521
- X2CrMoTi18-2
- DIN / WNr. 1.4521
UNS (ASTM) S44400 - 444 Stainless Steel
- Ferritic stainless steel 444
- Stal nierdzewna ferrytowa molibdenowa stabilizowana Ti
Skład chemiczny (wg EN 10088 – wartości typowe)
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C (Węgiel) | ≤ 0,025 |
| Cr (Chrom) | 17,5 – 19,5 |
| Mo (Molibden) | 1,8 – 2,5 |
| Ti (Tytan) | ≥ 5 × (C + N) |
| Mn (Mangan) | ≤ 1,0 |
| Si (Krzem) | ≤ 1,0 |
| P (Fosfor) | ≤ 0,040 |
| S (Siarka) | ≤ 0,015 |
| Ni (Nikiel) | ≤ 1,0 (typowo śladowy) |
| N (Azot) | ≤ 0,03 |
| Fe (Żelazo) | równowaga |
Właściwości mechaniczne (stan wyżarzony)
| Właściwość | Wartość typowa |
|---|---|
| Granica plastyczności Rp0,2 | 280–320 MPa |
| Wytrzymałość na rozciąganie Rm | 430–620 MPa |
| Wydłużenie A5 | 20–25% |
| Twardość HB | ok. 170–200 |
| Moduł sprężystości E | ~200 GPa |
| Gęstość | 7,70 g/cm³ |
Właściwości fizyczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Przewodność cieplna | ~25 W/m·K |
| Współczynnik rozszerzalności liniowej (20–100°C) | ~10,3 × 10⁻⁶ /K |
| Opór elektryczny | ~0,60 Ω·mm²/m |
| Temperatura topnienia | 1450–1520°C |
| Magnetyczność | stal ferrytowa – magnetyczna |
Odporność na korozję
Stal AISI 444 / 1.4521 / X2CrMoTi18-2 wyróżnia się:
- bardzo wysoką odpornością na korozję ogólną,
- znakomitą odpornością na korozję wżerową i szczelinową (dzięki Mo),
- dobrą odpornością w środowiskach chlorkowych,
- odpornością na korozję międzykrystaliczną (stabilizacja Ti),
- bardzo dobrą odpornością na korozję naprężeniową,
- odpornością na utlenianie w temperaturach do ok. 900°C.
W wielu zastosowaniach stal 444 może skutecznie zastąpić stal austenityczną AISI 316L, zwłaszcza tam, gdzie istotna jest stabilność cenowa i odporność na SCC.
Właściwości technologiczne i obróbka
Obróbka plastyczna
- bardzo dobra formowalność na zimno,
- dobra tłoczność i giętkość,
- stabilność krawędzi po obróbce.
Spawalność
Stal AISI 444 cechuje się bardzo dobrą spawalnością:
- stabilizacja Ti zapobiega sensytyzacji,
- niskie ryzyko pęknięć i degradacji struktury,
- spawanie metodami TIG, MIG, MAG,
- często brak konieczności obróbki cieplnej po spawaniu.
Obróbka skrawaniem
- dobra obrabialność,
- mniejsze zużycie narzędzi w porównaniu do stali austenitycznych.
Wykończenia powierzchni
- 2B, BA, szlif, satyna,
- bardzo dobre właściwości estetyczne i użytkowe.
Zastosowania stali AISI 444 / EN 1.4521
Dzięki wysokiej odporności korozyjnej stal 444 znajduje zastosowanie w środowiskach szczególnie wymagających.
Przemysł chemiczny i procesowy
- zbiorniki i instalacje,
- wymienniki ciepła,
- rurociągi i armatura.
Przemysł energetyczny i HVAC
- systemy grzewcze i chłodnicze,
- wymienniki ciepła,
- instalacje solarne.
Przemysł spożywczy
- urządzenia i komponenty,
- instalacje myjące i CIP,
- elementy mające kontakt z wilgocią i środkami czyszczącymi.
Motoryzacja i transport
- zaawansowane układy wydechowe,
- komponenty odporne na chlorki i kondensaty.
Budownictwo i infrastruktura
- instalacje wodne,
- elementy narażone na wilgoć i środowiska agresywne.
Zalety stali X2CrMoTi18-2 / AISI 444
- bardzo wysoka odporność na korozję (porównywalna z 316L),
- odporność na korozję naprężeniową i wżerową,
- stabilizacja Ti – brak korozji międzykrystalicznej,
- brak niklu → stabilna i przewidywalna cena,
- dobra spawalność i formowalność,
- wysoka trwałość w środowiskach chlorkowych,
- magnetyczność,
- materiał w 100% recyklingowalny.
Dostępne formy materiału
- blachy zimno- i gorącowalcowane,
- taśmy i kręgi,
- rury i profile,
- elementy tłoczone i gięte.
Podsumowanie
Stal nierdzewna AISI 444 / EN 1.4521 / X2CrMoTi18-2 to zaawansowany ferrytowy gatunek o bardzo wysokiej odporności korozyjnej, porównywalnej z austenityczną stalą 316L. Dzięki dodatkom molibdenu i stabilizacji tytanem materiał doskonale sprawdza się w środowiskach wilgotnych, chlorkowych i chemicznie agresywnych, oferując jednocześnie lepszą odporność na korozję naprężeniową i stabilniejszą cenę. To optymalny wybór dla wymagających zastosowań przemysłowych, energetycznych i infrastrukturalnych.